.jpg)
عمر بلوچ ✍️
متحده بلوچستان محاذ|پیش از آغاز جنگ ایران–اسرائیل–آمریکا، ایران شاهد موجی از اعتراضات داخلی علیه حاکمیت علی خامنهای بود. این تظاهرات با سرکوب شدید مواجه شد و بر اساس برخی برآوردها، در مدت کوتاهی شمار زیادی از معترضان کشته شدند؛ امری که آن را به یکی از خونبارترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران تبدیل کرد. این اعتراضات جدا از هم نبودند، بلکه در ادامهی زنجیرهای از ناآرامیها شکل گرفتند که از جنبش سبز ایران در سال ۲۰۰۹ آغاز شد، با اعتراضات ۲۰۱۹ ادامه یافت و سپس در اعتراضات ۲۰۲۲ تکرار شد؛ روندی که به انباشت خشم عمومی علیه دولت انجامید.
در مورد ملت هاى غیرفارس مانند بلوچها، کردها و عربهای احواز، بر اساس این دیدگاه، از زمان شکلگیری دولت مدرن ایران و حتی پیش از انقلاب اسلامی، با نوعی حاشیهنشینی و تبعیض مواجه بودهاند. برای نمونه، در سال ۱۹۲۵ نیروهای ایرانی وارد احواز شدند و خزعل کعبی را بازداشت کرده و به تهران منتقل کردند که سرانجام به کشته شدن او انجامید. همچنین در بلوچستان در سال ۱۹۲۸، پس از درگیریهای خونین، دوست محمد بلوچ دستگیر و به تهران منتقل شد و بعدها اعدام گردید.
در زمینه کردها نیز، نخستین موجودیت سیاسی مدرن آنان یعنی جمهوری مهاباد سرکوب شد و رئیس آن، قاضی محمد، در سال ۱۹۴۷ اعدام شد. این رویدادها بهعنوان بخشی از زنجیرهای طولانی از درگیریها مطرح میشوند که، طبق این دیدگاه، با تحمیل زبان فارسی و به حاشیه راندن زبانها و فرهنگهای دیگر همراه بوده و این گروهها را به شهروندان درجه دوم تبدیل کرده است.
در مناطقی مانند بلوچستان، احواز و کردستان، اعتراضات و قیامهای متعددی رخ داده که در بسیاری موارد با سرکوب، اعدامها و درگیریهای خونین همراه بوده است. این پیشینه تاریخی برای توضیح دیدگاه برخی گروهها در زمان حاضر مطرح میشود؛ بهطوری که بخشی از اقوام غیرفارس و نیز برخی از ایرانیان، این جنگ را فرصتی برای تغییرات بنیادین یا رهایی از نظام کنونی میدانند. در مقابل، بسیاری از فارسها هدف را تغییر نظام سیاسی بدون خدشه به تمامیت ارضی کشور میدانند.
در چنین شرایطی، به نظر میرسد جنگ کنونی موجب تضعیف نظام شده و ایران را در وضعیت شکنندهای از نظر سیاسی و منطقهای قرار داده است، بهویژه در رابطه با نقش آن در منطقه و موقعیت راهبردیاش مانند تنگه هرمز. اگر این وضعیت ادامه یابد، چالش اصلی ممکن است نهتنها خارجی، بلکه داخلی نیز باشد.
مرحلهی آینده ممکن است شاهد کشمکش درون ایران باشد: از یکسو میان جریانهای فارس بر سر اینکه چه کسی پس از نظام کنونی قدرت را به دست خواهد گرفت، و از سوی دیگر میان خواستههای ملتهاى غیرفارس که این لحظه را فرصتی تاریخی برای تعیین سرنوشت خود میدانند؛ چه از طریق تشکیل دولت مستقل و چه از راه دستیابی به خودمختاری برای حفظ هویت فرهنگی و زبانی خود.
در پایان، آنچه امروز رخ میدهد صرفاً یک جنگ گذرا نیست، بلکه نتیجهی انباشت طولانی از تنشهای سیاسی و اجتماعی است. این تحولات نشان میدهد که ایران پس از این جنگ، دیگر همانند گذشته نخواهد بود
شما همراهان گرامی میتوانید با شماره واتساپ زیر با ما تماس بگیرید:
📞 +46720139186